أحمد بن محمد الهمذاني ( ابن الفقيه الهمذاني ) ( مترجم : ح . مسعود )
87
البلدان ( بخش مربوط به ايران ) ( فارسى )
حلههاى ابريشمين دست بافت و دست نا بافت و جامههاى سعيدى . و مردم فارس راست برترى در ساختن ابزارهاى آهنين ظريف و استوار ، تا آنجا كه يكى از حكيمان ، هنگامى كه برخى ابزار ظريف ساخت فارس را ، نزديك پادشاهى ديد ، گفت : همانا خداى ، عز و جل ، آهن را براى مردم فارس نرم كرده است و مسخر آنان ساخته است ، تا جايى كه هر چه از آهن خواستهاند ساختهاند . اين است كه مردم فارس در ساختن گونه گونه گردن بند * 144 و قفل ( كليد ) و آينه و پرداخت انواع شمشير و زره و جوشن « 1 » از همه ماهرتراند . چنان كه نيز آنان راست جامههاى جبايى و سينيزى ( شينيزى ) و گلاب جورى ( گورى ) و گل [ حمام ] سيرافى و لباسهاى فسايى و روغنهاى « 2 » شاپورى و جامههاى كازرونى . و مردم سيستان راست ساختن مشربههاى سيستانى ، و گونه گونه كوزه و ابزار بسيارى ديگر كه از برنج و روى سازند . و مردم طبرستان و ديلمستان و قزوين راست بافتن پوشاكهاى رويانى و آملى و تهيهء دستارچه * 145 و دستار * 146 و گونههاى بسيارى از جامههاى پنبهاى و پشمى و ابريشمى و كتانى . و گرگانيان راست آن ابريشم كه ديگران ندارند و از گرگان به همهء شهرها برند . نيز آنان راست استاديى در بافتن ديبا و با شامه و جامهها و پردههاى گوناگون و جز آن . و نيشابوريان راست جامههاى ملحم و طاهرى و تاخته و راخته * 147 و اين جز در نيشابور نيست . و مردم مرو راست جامههاى مروزى و ملحمهاى سره كه بهترين نوع
--> ( 1 ) - جوشن : زره دراز دامن - مقدمة الادب . ( 2 ) - عبارت متن ( ص 254 ) : « الادهان الطيبة الكثيرة » است نيز ( ص 252 ) الادهان السابورية . ليكن در كتب جغرافيايى قديم ، ادهان به اصطلاح ديگرى نيز آمده است ، كه شامل زفت و زيبق و عنبر و گوگرد و . . . مىشود . رك : مستوفى ص 206